Νίκος Φλώρος: Ο Έλληνας καλλιτέχνης που εμπιστεύονται οι Ρώσοι

Χρόνος ανάγνωσης
Λιγότερο από
1 λεπτό
Διαβάστηκε

Νίκος Φλώρος: Ο Έλληνας καλλιτέχνης που εμπιστεύονται οι Ρώσοι

Ιούλιος 22, 2016 - 14:15
Αναρτήθηκε στο:

Το elru2016.gr συνάντησε και μίλησε από κοντά με τον καλλιτέχνη Νίκο Φλώρο, τον άνθρωπο που τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει τις εκθέσεις του στα μεγαλύτερα κρατικά μουσεία της Ρωσίας, η οποία τον τίμησε για το έργο του και του ζήτησε να βάλει την υπογραφή του στα πολιτιστικά δρώμενα του ελληνορωσικού έτους. Έναν καλλιτέχνη που ταξιδεύει την «Ελλάδα» σε όλο τον κόσμο...

Νίκος Φλώρος

Θα μας μιλήσετε λίγο για την έκθεση σας «Αυτοκρατορική Ρωσία» που παρουσιάζεται μέχρι τις 31 Αυγούστου στο Κρατικό Μουσείο του Καθεδρικού Ναού του Αγίου Ισαάκ στην Αγία Πετρούπολη;

Λόγω της μεγάλης επισκεψιμότητας , η έκθεση θα πάρει παράταση. Ήδη έχει ξεπεράσει το 1 εκατ. επισκέπτες, και αναμένονται κάποια εκατομμύρια ακόμα μέχρι το τέλος της.  Μην ξεχνάμε ότι ο συγκεκριμένος χώρος, ο Ναός του Ισαάκ, είναι από τα πιο εμβληματικά και μεγάλα μνημεία της Ρωσίας και είναι μεγάλη τιμή για έναν Έλληνα καλλιτέχνη να παρουσιάζει τη δουλειά του σ’ αυτόν το χώρο που δεν δίδεται εν γένει για εκθέσεις. Πρόκειται για έναν ναό, ο οποίος λειτουργεί και ως μουσείο, με έργα όμως που είναι ψηφιδωτά, βυζαντινά – όχι σύγχρονη τέχνη. Η πρώτη φορά που μπήκε σύγχρονη τέχνη μέσα σε αυτό το χώρο ήταν με τη δική μου δουλειά, κάτι το οποίο έγινε πριν δύο χρόνια περίπου, όταν με κάλεσαν να κάνουμε μια παρουσίαση για τον Ελ Γκρέκο, για τα 400 χρόνια από το θάνατο του. Μέσω αυτής της έκθεσης δημιουργήθηκε μια ιδιαίτερη εμπιστοσύνη με το ρωσικό κράτος σε σχέση με το συγκεκριμένο ναό και με την Εκκλησία - γιατί ανήκει και στην Εκκλησία ο συγκεκριμένος χώρος - και όπως καταλαβαίνετε, οι ισορροπίες είναι πάρα πολύ λεπτές διότι έχεις να κάνει με έναν πολύ θρησκευόμενο λαό, ο οποίος δείχνει πολύ μεγάλο σεβασμό στους θρησκευτικούς του χώρους και η δουλειά και η τέχνη που πρέπει να βάλεις σε αυτό το χώρο πρέπει να είναι σε ένα επίπεδο που τουλάχιστον να μην προσβάλλει τον επισκέπτη. Πιστεύω τα καταφέραμε και γι’ αυτό το λόγο με κάλεσε ο κ. Μπούροφ , που είναι ο διευθυντής των Μουσείων της Αγίας Πετρούπολης να κάνουμε κάτι σε σχέση με την ελληνορωσική χρονιά.

Το ρωσικό κράτος δηλαδή σας ζήτησε να βάλετε την υπογραφή σας στο ελληνορωσικό έτος;

Ναι. Ήταν πρόταση και χορηγία του ρωσικού κράτους. Επιλέξαμε ένα ρώσικο θέμα, σαν τιμή για τους Ρώσους από την Ελλάδα. Δηλαδή, ναι μεν θα ήταν καλό να είχαμε ένα ελληνικό θέμα αλλά είναι πιο τιμητικό, ένας Έλληνας καλλιτέχνης να δημιουργήσει μια σειρά έργων με ρωσικό θέμα, όπως αντίστοιχα θα ήταν ένας Ρώσος  να κάνει κάτι ανάλογο στην Ελλάδα. Έτσι έκανα τη σειρά της τελευταίας οικογένειας Ρομανώφ , που αποτελείται από επτά πορτρέτα και επτά έργα σε στυλ Φαμπερζέ, τα οποία συνοδεύουν τα πορτρέτα.

Τι σας ενέπνευσε να ασχοληθείτε συγκεκριμένα με την οικογένεια Ρομανώφ;

Η έμπνευση είχε σχέση με την επανάσταση και με τη θρησκεία γιατί, μην ξεχνάμε, έχουν αγιοποιηθεί οι Ρομανώφ, δεν  είναι απλά μια αυτοκρατορική οικογένεια. Ουσιαστικά, είχα πάλι την πρόκληση να δημιουργήσω έργα που να αντιμετωπίζουν με πολύ μεγάλη ευαισθησία τις ισορροπίες μεταξύ θεατή και έργου, ιδιαίτερα όταν ένα πρόσωπο είναι αγιοποιημένο. Όπως και στην Ελλάδα αντίστοιχα, αν κάποιος πάει να φτιάξει τον Αϊ-Γιώργη θα πρέπει να προσέξει πως θα τον απεικονίσει, δεν μπορείς να βάλεις τον  Αϊ-Γιώργη πάνω σε μια μηχανή Harley Davidson και αυτό το έργο να το παρουσιάσεις και σε μια εκκλησία. Όχι σε μια γκαλερί, όπου μπορείς να κάνεις  ότι θέλεις, αλλά σε μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες του κόσμου. Μια εκκλησία, την οποία λατρεύει ο Πρόεδρος Πούτιν, ο οποίος ως γνωστόν είναι από την Αγία Πετρούπολη και επισκέπτεται αρκετές φορές τον Ναό του Αγίου Ισαάκ και ειδικά σε μεγάλες γιορτές , όπως την Πρωτοχρονιά. Θέλω να πω ότι οι Ρώσοι με εμπιστεύτηκαν και μου έδωσαν τους πιο σημαντικούς τους χώρους να παρουσιάσω τα έργα μου. Αυτό είναι κάτι που, για παράδειγμα, δεν μου έχει προταθεί ποτέ από την Ελλάδα.

Πώς, λοιπόν, ξεκίνησε αυτή η ιδιαίτερη σχέση με τη Ρωσία;

Ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια περίπου με μια έκθεση που είχα κάνει στο Καστέλο στη Ρόδο. Εκεί πέρασε και είδε την έκθεση μου ένας υπουργός τότε  της Ρωσίας και του άρεσε πάρα πολύ και μου πρότεινε να παρουσιάσω τη δουλειά μου στη Ρωσία.  Αυτή είναι η διαφορά με την Ελλάδα, αν τους αρέσει κάτι, προτείνουν να κάνουν και κάτι παραπέρα και το προτείνουν ανιδιοτελώς. Έτσι, μου πρότειναν το Μουσείο Τσαρίτσινο στη Μόσχα, ένα  από τα μεγαλύτερα και  πιο γνωστά μουσεία της Μόσχας, με τεράστια επισκεψιμότητα, που ανήκει σε ένα τεράστιο συγκρότημα μουσείων - ήταν ουσιαστικά ένα παλάτι της Αυτοκράτειρας Αικατερίνης. Η έκθεση που έκανα εκεί διήρκησε περίπου έξι μήνες και την επισκέφθηκαν περίπου 5 εκατομμύρια επισκέπτες.  Ο τίτλος της έκθεσης ήταν «Μαρία Κάλλας: Αφιέρωμα στην Ελλάδα».

Πάντα στις εκθέσεις μου βάζω το όνομα Ελλάδα, γιατί είμαι Έλληνας και θέλω να φαίνεται η Ελλάδα. Εκείνη την  εποχή είχαν φτιαχτεί κάποια τεράστια banner στη Μόσχα όπου φαινόταν το έργο με την ελληνική σημαία πίσω από αυτό σαν σκιά. Ήταν ιδιαίτερα συγκινητικό θα έλεγα από τη δική μου πλευρά. Δείχνει ότι οι Ρώσοι έχουν μια ιδιαίτερη αγάπη για την Ελλάδα και θέλουν να προβάλλουν και να δείχνουν ελληνικά θέματα. Το θέμα είναι, ότι καλώς ή κακώς, είμαι ο μοναδικός Έλληνας καλλιτέχνης, μην πω και παγκοσμίως, ο οποίος τα τέσσερα τελευταία χρόνια παρουσιάζει συνέχεια εκθέσεις σε μεγάλα κρατικά Μουσεία της Μόσχας. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει ποτέ στην ιστορία της. Συνήθως, μπορεί να εκθέσει κάπου κάποιος, αλλά τα κρατικά μουσεία είναι πολύ δύσκολο να παρουσιάσουν έναν ξένο καλλιτέχνη μιας και, θα έλεγα, οι Ρώσοι δεν είναι και πάρα πολύ ανοιχτοί  προς το εξωτερικό. Και αυτό το βλέπεις στα μουσεία τους όπου δεν βλέπεις ξένη τέχνη. Μην ξεχνάμε ότι η Ρωσία είναι μια αυτοκρατορία και έχει τους δικούς της κανόνες και νόμους . Δεν είναι μια απλή χώρα, είναι μια δύσκολη χώρα, δεν είναι ούτε Αμερική, ούτε Ευρώπη και υπάρχουν αρκετές δυσκολίες να διεισδύσεις εκεί.  Έχω σταθεί πάρα πολύ τυχερός που μου πρότειναν για τις εκθέσεις μου όλα αυτά τα μουσεία όπως το Τσαρίτσινο, την Εθνική Ακαδημία Καλών Τεχνών της  Αγίας Πετρούπολης που ανήκει στο συγκρότημα του Ερμιτάζ, τον Ναό του Ισαάκ, όπου έχω εκθέσει δύο φορές. Αυτό δείχνει ότι έχει χτιστεί μια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ της Ρωσίας και της δουλειάς μου και αυτό με τιμάει ιδιαίτερα.

Πέρα από αυτό, μέσω της δουλειάς μου κάνω πολιτιστική διπλωματία. Αυτός είναι ο στόχος, διαμέσου του πολιτισμού να περνάς μηνύματα για τη χώρα σου και πιστέψτε με είναι ο καλύτερος τρόπος να μεταφέρεις θετικά μηνύματα στο εξωτερικό γιατί, αν μη τι άλλο, όπως έλεγε και η Μελίνα Μερκούρη, η βαριά βιομηχανία της Ελλάδας είναι ο πολιτισμός της . Όταν καταλάβουμε όλη αυτή τη δύναμη του πολιτισμού θα έχουμε να κερδίσουμε πάρα πολλά. Και μιλάω για υψηλό πολιτισμό, γιατί η Ελλάδα έχει και παράγει υψηλό πολιτισμό και έχει και αρκετούς σύγχρονους καλλιτέχνες που κάνουν υψηλή τέχνη στο εξωτερικό και στην Ελλάδα. Απλά, πρέπει το ελληνικό κράτος να δίνει ένα βήμα και να είναι πιο ευαισθητοποιημένο  σε αυτό το κομμάτι για να προβάλλουμε την καλύτερη πλευρά της Ελλάδας.

Το ρωσικό κράτος σας τίμησε για την προσφορά σας. Θέλετε να μας μιλήσετε λίγο γι’ αυτό;

Με τίμησε για όλη την πορεία μου στη Ρωσία. Βέβαια, δεν κάνω καριέρα μόνο στη Ρωσία, κάνω σε όλο τον κόσμο. Έχω κάνει εκθέσεις σε όλο τον κόσμο και είχα την τύχη μεγάλα ειδησεογραφικά μέσα όπως το Reuters, NBC κ.α. να μου κάνουν αφιερώματα, αναφερόμενοι πάντα σε μένα ως ο Έλληνας καλλιτέχνης κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στην καταγωγή μου από την Τρίπολη Αρκαδίας . Το βραβείο που μου έδωσαν οι Ρώσοι είναι για την προσφορά μου στην τέχνη και την σύσφιξη των ελληνορωσικών σχέσων. Είναι πολύ τιμητικό για μένα γιατί προέρχεται από το κράτος της Ρωσίας  αλλά είναι και ιδιαίτερη τιμή για την Ελλάδα, διότι οι Ρώσοι τιμούν και επιβραβεύουν την Ελλάδα και τον πολιτισμό της διαμέσου της σύγχρονης ελληνικής τέχνης.  

Τα σχέδια σας για το μέλλον περιλαμβάνουν τη Ρωσία;

Ήδη υπάρχουν προτάσεις για κάποιες νέες εκθέσεις στη Ρωσία. Μου έχουν ζητήσει να κάνουμε μια σειρά για την Ελλάδα, την οποία  ετοιμάζω εδώ και χρόνια αλλά δεν έχω καταφέρει να τελειώσω ακόμα, και έχει σχέση με τα κλεμμένα Μάρμαρα του Παρθενώνα. Πάλι με την τεχνική του αλουμινίου, που είναι η υπογραφή μου. Είναι αρκετά δύσκολο να εκφράσεις αρχαία ελληνική τέχνη με ένα τέτοιο σύγχρονο υλικό. Πιστεύω να τα καταφέρω. Θα φανεί στο αποτέλεσμα. Οι Ρώσοι ήδη έχουν ζητήσει να προβληθεί στη Ρωσία αυτή η έκθεση που θα περιλαμβάνει περίπου 15 έργα μεγάλων διαστάσεων, με στόχο τόσο την ευαισθητοποίηση για την επιστροφή των Μαρμάρων, όσο και στην προβολή της οικουμενικής Ελλάδας . Μην ξεχνάμε ότι η Αρχαία Ελλάδα ήταν ένας πολύ μεγάλος πολιτισμός αλλά και μια πολύ μεγάλη ιδέα και αυτός ο πολιτισμός συνεχίζει να ζει. Στην Αγία Πετρούπολη, για παράδειγμα, όλα τα κτίρια είναι σαν  αρχαίοι ελληνικοί ναοί. Η έκθεση ευελπιστώ να παρουσιαστεί πρώτα στην Ελλάδα και μετά να φύγει για το εξωτερικό. Αυτός είναι αρχικά ο σκοπός μου, μιας και έχω αρκετά χρόνια να παρουσιάσω δουλειά μου στην Ελλάδα και πιστεύω ότι με αυτή την έκθεση ίσως «τσιγκλήσουμε» λίγο την παγκόσμια κοινή γνώμη, ότι η Ελλάδα εξακολουθεί και παράγει σύγχρονο πολιτισμό και δεν έχουμε μείνει στον αρχαίο κλασσικό πολιτισμό, αλλά κάνουμε και σύγχρονη τέχνη. Γιατί, η σύγχρονη ελληνική τέχνη είναι το μέλλον της Ελλάδας, σε συνέχεια του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Ας μη μένουμε μόνο στον αρχαίο ή στον βυζαντινό ελληνικό πολιτισμό, η Ελλάδα έχει να προσφέρει πάρα πολλά πράγματα. Και ένα λάθος, πιστεύω, που γίνεται πολλές φορές από ανθρώπους που προάγουν τον πολιτισμό στην Ελλάδα, είναι να παρουσιάζουν μόνο αυτό το κομμάτι της. Η Ελλάδα έχει ανάγκη από νέους σύγχρονους Έλληνες καλλιτέχνες, όχι στην Ελλάδα, αλλά στο εξωτερικό. Να δίνεται το βήμα να προβάλλεται η Ελλάδα έξω με οποιοδήποτε τρόπο. Και δεν είναι τεράστια τα budget, μην μένουμε πάντα στο οικονομικό. Είναι θέμα απόφασης και αν αποφασιστεί θα γίνει και όλοι μαζί θα προσπαθήσουμε. Εγώ, έχω πει άπειρες φορές ότι προσφέρω το καλλιτεχνικό μου δυναμικό στη χώρα μου και το δίνω γιατί είμαι ¨Έλληνας και κανένας δεν θα μου το αλλάξει αυτό. Αγαπώ τη χώρα μου και θέλω να προσφέρω στην χώρα μου, ανεξαρτήτως πολιτικής κατάστασης και άποψης. Η Ελλάδα δεν αλλάζει, παραμένει Ελλάδα. Δύσκολος ο δρόμος αυτός αλλά πιστεύω ότι αξίζει τον κόπο. Στο τέλος τί μένει; Τα χρήματα, οι δόξες φεύγουν αλλά αυτό το μικρό κομμάτι που έχεις χτίσει, αυτό θα παραμείνει, δίνοντας τη σκυτάλη σε έναν άλλον νέο καλλιτέχνη να πάει κι αυτός μπροστά.  

Στο εξωτερικό δεν γινόμαστε «γενίτσαροι», διατηρούμε την ελληνικότητα μας - παρόλο που έχω ζήσει πολλά χρόνια στο εξωτερικό. Απλά γίνεσαι πιο δυνατός, πιο ισχυρός και κάνεις ένα παγκόσμιο δίκτυο με έδρα την Ελλάδα, άσχετα αν ζεις στην Νέα Υόρκη, στο Λονδίνο ή στο Παρίσι. Το κέντρο σου είναι η Ελλάδα και θέλω πάντα στις επίσημες συνεντεύξεις μου να μιλάω ελληνικά γιατί πιστεύω ότι η ελληνική γλώσσα πρέπει να ακούγεται και είναι πολύ σημαντικό άνθρωποι, οι οποίοι προάγουν τον ελληνικό πολιτισμό έξω να μιλάνε τη γλώσσα τους.  Πιστέψτε με, αρέσει πάρα πολύ και στους δημοσιογράφους γιατί είναι τόσο ωραίο να ακούγεται η γλώσσα σου!

Κλείνοντας, θα θέλαμε να σας ρωτήσουμε τί διαφορές διακρίνετε ανάμεσα στο ελληνικό και στο ρωσικό κοινό σε επίπεδο κουλτούρας;

Υπάρχουν πολλές διαφορές και το ρωσικό κοινό είναι ιδιαίτερα δύσκολο γιατί οι Ρώσοι έχουν μια υψηλή παιδεία, όχι μόνο σε σχέση με την Ελλάδα αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο. Οι Ρώσοι από μικρή ηλικία έχουν διδαχθεί υψηλό πολιτισμό, παρακολουθούν μπαλέτο στο Μαρίνσκι, διαβάζουν Ντοστογιέφσκι. Δεν υπάρχει Ρώσος που να μην  έχει διαβάσει στη ζωή του ένα κομμάτι Ντοστογιέφσκι ή να μην έχει δει ποτέ του μπαλέτο. Μου έκανε εντύπωση, πρόσφατα που ήμουν στην  Αγία Πετρούπολη, που είχα πάει να παρακολουθήσω μια όπερα, είδα κόσμο να έρχεται κατευθείαν από τη δουλειά του με τη φόρμα εργασίας. Πως πάμε εμείς να δούμε μια ταινία στο σινεμά να ξεκουραστούμε, αυτοί πάνε να δούνε όπερα. Αυτό δείχνει σε τι υψηλό επίπεδο είναι η παιδεία τους. Με λίγα λόγια, παρουσιάζω τη δουλειά μου σε ένα πολύ απαιτητικό κοινό. Δεν μπορείς να τους κοροϊδέψεις, δεν μπορείς να τους δείξεις κάτι το οποίο δεν θα έχει αντίκρισμα με το δικό τους πολιτισμό στο επίπεδο που θέλουν. Και χαίρομαι πάρα πολύ που κατάφερα να κερδίσω αυτό το κοινό και πραγματικά δεν πίστευα ότι θα έβλεπα χιλιάδες κόσμου να έρχεται στην έκθεση, να με ψάχνει για να με ευχαριστήσει ή για να υπογράψω ένα κατάλογο. Αυτό είναι ανταμοιβή για τη δουλειά μου αλλά και ιδιαίτερα συγκινητικό γιατί κέρδισα ένα από τα πιο δύσκολα κοινά παγκοσμίως. Στην Αμερική και σε κάποιες άλλες χώρες είναι πολύ εύκολο να κερδίσεις το κοινό. Τους Ρώσους δεν τους κερδίζεις εύκολα , είναι πολύ δύσκολοι άνθρωπο γιατί έχουν ένα φοβερό background παιδείας πίσω τους. Από μικρά παιδιά εκπαιδεύονται σε αυτόν τον υψηλό πολιτισμό. Έρχονταν ολόκληρα σχολειά και παιδιά κάθε ηλικίας ήθελαν να με συναντήσουν, να μιλήσουμε για τα έργα μου και είχαν φοβερές γνώσεις, γιατί τους μαθαίνουν να σκέφτονται με αυτό τον τρόπο. Είναι κάτι που ο Έλληνας το έχει χάσει τα τελευταία χρόνια. Ο Έλληνας έχει μείνει στις εντυπώσεις, σε σχέση με την πραγματική και την επιφανειακή παιδεία. Έχει αντικαταστήσει τον πολιτισμό με μια υποκουλτούρα και είναι κρίμα γιατί η Ελλάδα έχει βγάλει νομπελίστες, έναν Οδυσσέα Ελύτη, ένα Σεφέρη, έναν Θεοδωράκη - και μιλώ για τη σύγχρονη Ελλάδα, όχι για το παρελθόν, αλλά για τα τελευταία 20-30 χρόνια. Έχουμε υπέροχα μουσεία, έχουμε υπέροχη ιστορία και οι γονείς πρέπει να στρέψουν λίγο περισσότερο στα παιδιά τους σε αυτό το κομμάτι, γιατί αν χάσουμε τον πολιτισμό μας, που είναι η ταυτότητα μας, χάσαμε τα πάντα. Ο πολιτισμός, πιστεύουμε ότι είναι πολυτέλεια και δυστυχώς αυτό είναι  μεγάλο λάθος. Έχουμε τη βάση για να φυτέψουμε το σπόρο για να ξαναγεννηθεί η Ελλάδα-μια Ελλάδα Πολιτισμού!  

Σας ευχαριστούμε πολύ.

Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφερθώ και στην ομάδα μου. Επιμελητής των εκθέσεων είναι ο Αριστοτέλης Καραντής, είναι Έλληνας, ένα νέο παιδί με πολύ μεγάλο ζήλο και ταλέντο, που έχει καταφέρει να επιμεληθεί εκθέσεις σε όλα αυτά τα μεγάλα μουσεία και πιστέψτε με είναι πολύ δύσκολο να παρουσιάζεις τα έργα σου με τέτοιο τρόπο ώστε να μην χαθούν σε αυτούς τους τεράστιους χώρους, όπως είναι ο Ναός του Ισαάκ. Η οργανώτρια στη Ρωσία είναι η Τζούλια Σουσάλοβα και είναι ο ενδιάμεσος κρίκος  σε σχέση με τη δουλειά μου και τη Ρωσία.  Σας ευχαριστώ πολύ.